Ochrona dzieci przed alkoholem i przeciwdziałanie uzależnieniom to cele, z którymi trudno polemizować. Pytanie brzmi jednak, czy przepisy służące ich realizacji powinny w jednakowy sposób traktować międzynarodowe koncerny i niewielkie, lokalne browary.

Zdaniem przedstawicieli Browaru Świdnica właśnie w tym miejscu pojawia się problem nierówności, który wymaga poważnej debaty.

W dyskusji o zmianach w przepisach dotyczących reklamy alkoholu łatwo postawić sprawę w prostych kategoriach: albo opowiadamy się za ochroną dzieci i rodzin, albo bronimy interesów producentów. Taki podział jest jednak zbyt uproszczony. Można zdecydowanie popierać profilaktykę uzależnień, a jednocześnie pytać, czy proponowane rozwiązania prawne są proporcjonalne, skuteczne i sprawiedliwe wobec wszystkich uczestników rynku.

Właśnie ten problem podnosi Browar Świdnica, zwracając uwagę na możliwe konsekwencje ograniczeń reklamowych dla małych producentów piwa rzemieślniczego.

Jeden przepis, różne konsekwencje

Duży koncern piwowarski i niewielki browar regionalny funkcjonują na tym samym rynku, ale dysponują zupełnie innymi możliwościami. Międzynarodowe marki przez lata budowały rozpoznawalność, korzystały z rozbudowanych sieci dystrybucji i utrwalały swoją obecność w świadomości konsumentów. Mały producent często musi dopiero dotrzeć do odbiorcy, opowiedzieć historię swojego zakładu i pokazać, czym różni się jego produkt od oferty przemysłowych gigantów.

Dla lokalnego browaru informacja o miejscu produkcji, wykorzystywanych surowcach, tradycji czy rzemieślniczym charakterze działalności może mieć znaczenie nie tylko handlowe. To także element budowania lokalnej tożsamości, współpracy z otoczeniem i zainteresowania regionalnym dziedzictwem.

Jeżeli ograniczenia komunikacji marketingowej obejmują szeroko całą branżę, ich formalnie jednakowe stosowanie nie musi oznaczać jednakowego ciężaru ekonomicznego. Podmiot o ugruntowanej pozycji może nadal korzystać z rozpoznawalności budowanej przez dekady. Dla małego browaru ograniczenie możliwości informowania o swojej działalności może oznaczać znacznie poważniejszą barierę rozwoju.

Równość wobec prawa nie zawsze oznacza równość skutków gospodarczych. To właśnie ten aspekt powinien zostać uwzględniony podczas projektowania przepisów dotyczących reklamy i promocji alkoholu.

Browar rzemieślniczy to nie tylko produkt

Lokalne browary są częścią szerszego ekosystemu gospodarczego. Tworzą miejsca pracy, współpracują z dostawcami, uczestniczą w życiu regionu i mogą stanowić element oferty turystycznej. Ich działalność bywa związana z historią miejscowości, lokalnymi surowcami oraz tradycjami warzenia piwa.

W przypadku niewielkiego producenta granica pomiędzy informowaniem o przedsiębiorstwie a komunikacją promocyjną może być szczególnie istotna. Opis historii browaru, prezentacja procesu produkcji czy informacja o zwiedzaniu zakładu mogą służyć edukacji i turystyce, ale zależnie od formy i treści mogą również zostać uznane za działania promujące produkt alkoholowy.

Dlatego branża rzemieślnicza potrzebuje przede wszystkim jasnych reguł. Przedsiębiorca powinien wiedzieć, jakie informacje może przekazywać dorosłym odbiorcom, w jaki sposób prezentować swoją działalność i gdzie przebiega granica pomiędzy dozwoloną informacją a niedozwoloną reklamą.

Nie chodzi o stworzenie nieograniczonej swobody promowania alkoholu. Chodzi o to, aby przepisy nie zacierały różnicy pomiędzy reklamą skierowaną do masowego odbiorcy a rzetelną informacją o lokalnym przedsiębiorstwie.

Czy można inaczej traktować różne modele działalności?

W debacie publicznej pojawia się również pytanie o spójność regulacji obejmujących różne segmenty rynku napojów alkoholowych. Przedstawiciele browarów rzemieślniczych wskazują, że w niektórych obszarach związanych z winem dostrzega się znaczenie enoturystyki, degustacji i promocji lokalnego dziedzictwa. Ich zdaniem warto rozważyć, czy podobne podejście do tradycji, turystyki i edukacji może znaleźć zastosowanie także w przypadku piwowarstwa.

Takie porównanie wymaga jednak analizy konkretnych przepisów. Piwo, wino i inne napoje alkoholowe mogą podlegać odmiennym regulacjom, a różnice nie zawsze oznaczają nieuzasadnione uprzywilejowanie jednej branży. Jeżeli jednak ustawodawca dopuszcza określone formy informowania o działalności w jednym segmencie rynku, powinien umieć wyjaśnić, dlaczego analogiczne rozwiązania miałyby być niedostępne dla innych producentów.

Warto więc postawić pytanie o jednolite kryteria, przejrzystość przepisów oraz możliwość uwzględnienia specyfiki małych, regionalnych przedsiębiorstw.

Ustawa w trakcie zmian. Głos małych producentów powinien być słyszalny

Spór nie jest wyłącznie teoretyczny. W Sejmie procedowane są projekty zmian ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które dotyczą między innymi zaostrzenia zasad reklamy i promocji napojów alkoholowych.

Projekt Lewicy, oznaczony drukiem nr 2007, przewiduje całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa. Równolegle rozpatrywane są rozwiązania dotyczące podobnych ograniczeń. 

Zastrzeżenia wobec projektowanych regulacji zgłaszał również Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Wskazywał między innymi na ryzyko nadmiernych obciążeń dla mniejszych, lokalnych producentów oraz na problemy wynikające z nieprecyzyjnych definicji. 

To istotny głos w debacie, ponieważ skutki nowych przepisów powinny być oceniane nie tylko z perspektywy celów zdrowia publicznego, lecz także ich wpływu na konkurencyjność i możliwość prowadzenia działalności przez małe przedsiębiorstwa.

Nie oznacza to, że argumenty zdrowotne należy pomijać. Nadużywanie alkoholu jest realnym problemem społecznym, a ochrona osób niepełnoletnich musi pozostać jednym z najważniejszych celów polityki publicznej. Ustawodawca powinien jednak wykazać, że proponowane środki są adekwatne do zagrożeń i nie powodują niepotrzebnych szkód po stronie podmiotów, które nie mają porównywalnych zasobów finansowych i marketingowych.

Informować nie znaczy zachęcać do nadużywania

Jednym z najważniejszych postulatów środowiska rzemieślniczego jest rozróżnienie pomiędzy reklamą alkoholu a informacją o działalności producenta. To zagadnienie wymaga szczególnej precyzji, ponieważ granice obu kategorii mogą mieć bezpośredni wpływ na codzienne funkcjonowanie przedsiębiorstw.

Czy browar powinien móc informować o swojej historii, procesie produkcji, lokalnych surowcach i działalności turystycznej? Czy powinien mieć możliwość komunikowania się z dorosłymi odbiorcami w sposób zgodny z prawem, bez ryzyka, że każda prezentacja jego dorobku zostanie potraktowana jak niedozwolona promocja?

Takie pytania zasługują na konkretne odpowiedzi, a nie wyłącznie na ogólne deklaracje o walce z alkoholizmem.

Potrzebne są czytelne definicje, przewidywalne zasady i rozwiązania uwzględniające różnorodność rynku. W przeciwnym razie niepewność prawna może stać się dodatkowym kosztem prowadzenia działalności, szczególnie dotkliwym dla najmniejszych producentów.

Potrzebny dialog, a nie wybór między zdrowiem a przedsiębiorczością

Stanowisko Browaru Świdnica zwraca uwagę na konflikt, który nie powinien być sprowadzany do prostego przeciwstawienia producentów i zwolenników profilaktyki uzależnień. Można chronić dzieci, ograniczać nieodpowiedzialną reklamę i przeciwdziałać nadmiernemu spożyciu alkoholu, a zarazem szukać rozwiązań, które nie będą nieproporcjonalnie obciążały lokalnego rzemiosła.

Właśnie dlatego tak ważne jest uwzględnienie głosu małych browarów podczas prac legislacyjnych. To przedsiębiorcy, którzy znają realia swojej działalności, mogą wskazać, jakie przepisy będą skuteczne, a które stworzą dodatkowe bariery bez wyraźnej korzyści dla zdrowia publicznego.

Ustawodawca powinien również wyjaśnić, czy i w jaki sposób zamierza uwzględnić specyfikę regionalnych producentów oraz czy dopuszczalne będą określone formy komunikacji informacyjnej, kulturalnej i turystycznej.

Nie chodzi o przywileje dla browarów rzemieślniczych. Chodzi o proporcjonalne prawo, jasne reguły i uczciwe warunki prowadzenia działalności.

Ostatecznie miarą jakości regulacji nie powinna być liczba wprowadzonych zakazów, lecz ich rzeczywista skuteczność, przejrzystość i konsekwencje dla społeczeństwa oraz gospodarki. Ochrona zdrowia publicznego i poszanowanie zasad uczciwej konkurencji nie muszą się wykluczać. W dobrze przygotowanym prawie powinny się wzajemnie uzupełniać.

To potencjalne skutki szerokiego zakazu, a nie katalog przepisów, które już obowiązują. Sejm przyjął projekt 8 października 2026 r., a następnie miał on trafić do Senatu. 

„Zakaz reklamy alkoholu — ochrona zdrowia publicznego czy także wyzwanie dla lokalnego rzemiosła? Małe browary obawiają się, że ograniczenie możliwości komunikacji z klientami utrudni im konkurowanie z największymi markami. Ostateczne skutki zależą od treści przepisów i ich wdrożenia.”

Co dokładnie ustaliłem?

8 października 2026 r. odbyło się trzecie czytanie projektów dotyczących zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Sejm odrzucił wniosek o odrzucenie projektu w całości: 415 posłów było przeciw, 22 za, a 3 wstrzymało się od głosu.

Nie należy jednak utożsamiać uchwalenia ustawy przez Sejm z jej wejściem w życie. Nie potwierdziłem w dostępnych wynikach, że ta konkretna nowelizacja została już podpisana przez prezydenta i ogłoszona.

Oficjalny opis projektu nr 2007 wskazuje, że proponowano całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa.

📻 RADIO GROMNIK – LOKALNIE, NIEZALEŻNIE, Z PASJĄ!

Niezależne radio internetowe z sercem dla powiatów strzelińskiego, oławskiego, ząbkowickiego i kłodzkiego oraz całego Dolnego Śląska.

🎙️ Lokalne wiadomości • 🎵 muzyka • 🎧 audycje • 🗣️ rozmowy • 🏆 sport • 📍 ludzie i wydarzenia

Słuchaj nas na radiogromnik.pl, w Radio Garden, Radio Expert i Patronite Audio.

💡 Wspierasz lokalne media? Wspierasz Radio Gromnik!

Zbieramy na radiowy neon. Każda złotówka ma znaczenie. ❤️

👉 Wesprzyj Radio Gromnik na Patronite⁠

📢 Reklama lokalna i współpraca: szczegóły na radiogromnik.pl

Dziękujemy, że jesteście z nami! 🫡❤️

#RadioGromnik #Lokalnie #DolnyŚląsk