Polska dołączyła do grona państw, które zdecydowały się skuteczniej chronić wolność słowa i uczestników debaty publicznej przed tzw. pozwami SLAPP.

Po uchwaleniu przez parlament ustawa została podpisana przez prezydenta i wkrótce wejdzie w życie. To wydarzenie może okazać się jednym z najważniejszych kroków w kierunku wzmocnienia standardów demokratycznego państwa prawa.

SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) to nie zwykłe pozwy.

Ich celem często nie jest wygranie procesu, lecz wywołanie efektu mrożącego. Dziennikarz, aktywista, społecznik, samorządowiec czy zwykły obywatel, który ujawnia niewygodne informacje lub krytykuje działania wpływowych osób i instytucji, zostaje uwikłany w kosztowny, długotrwały spór sądowy. Nawet jeśli ostatecznie wygrywa, przez miesiące lub lata ponosi koszty finansowe i psychiczne.

Nowa ustawa ma ten mechanizm przerwać. Sąd zyska możliwość szybkiego zakończenia postępowania, jeśli uzna, że pozew został wniesiony przede wszystkim po to, aby uciszyć krytykę lub zniechęcić do udziału w debacie publicznej. Przewidziano również sankcje finansowe wobec osób nadużywających prawa do pozywania oraz obowiązek zwrotu kosztów stronie, która padła ofiarą takiego działania.

To dobra wiadomość przede wszystkim dla mediów lokalnych. To właśnie lokalni dziennikarze najczęściej opisują sprawy dotyczące wydatkowania publicznych pieniędzy, inwestycji samorządowych czy działań lokalnych przedsiębiorców. W niewielkich społecznościach pozew o ochronę dóbr osobistych lub wysokie roszczenie finansowe potrafią skutecznie zniechęcić do podejmowania trudnych tematów.

Jednak ustawa anty-SLAPP nie daje nikomu prawa do bezkarnego rozpowszechniania nieprawdziwych informacji. Nadal obowiązuje odpowiedzialność za pomówienie, naruszenie dóbr osobistych czy publikowanie niezweryfikowanych treści. Ochrona obejmuje wyłącznie tych, którzy działają w interesie publicznym i korzystają z prawa do krytyki w sposób zgodny z prawem.

Nie brakuje jednak głosów, że nowe przepisy będą dopiero sprawdzianem dla polskich sądów. To od praktyki orzeczniczej zależeć będzie, czy uda się szybko odróżniać rzeczywiste naruszenia prawa od prób wykorzystywania sądów jako narzędzia nacisku. Eksperci zwracają uwagę, że równie ważna będzie świadomość samych sędziów oraz konsekwentne stosowanie nowych rozwiązań.

Uchwalenie ustawy anty-SLAPP można uznać za ważny sygnał, że państwo dostrzega problem nadużywania postępowań sądowych wobec uczestników debaty publicznej. To krok w stronę większej ochrony wolności słowa, ale nie zwolnienie z odpowiedzialności za publikowane treści. W demokratycznym państwie potrzebna jest zarówno odwaga w zadawaniu trudnych pytań, jak i rzetelność w udzielaniu odpowiedzi.

Najbliższe miesiące pokażą, czy nowe przepisy rzeczywiście ograniczą liczbę pozwów służących zastraszaniu oraz czy polska debata publiczna stanie się dzięki nim bardziej otwarta i mniej podatna na próby wyciszania niewygodnych głosów.

Podpis prezydenta oznacza zakończenie procesu legislacyjnego. Ustawa wprowadza mechanizmy szybkiego oddalania pozwów o charakterze SLAPP, możliwość nakładania sankcji na powodów nadużywających prawa do sądu oraz szerszą ochronę uczestników debaty publicznej. Przepisy wejdą w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Najważniejsze założenia nowych przepisów:

• umożliwiają sądowi szybkie oddalenie pozwów, które mają przede wszystkim zastraszyć lub uciszyć uczestników debaty publicznej, zamiast służyć rzeczywistemu dochodzeniu roszczeń,
• chronią osoby biorące udział w debacie publicznej, w szczególności dziennikarzy, aktywistów, organizacje społeczne, sygnalistów i obywateli zabierających głos w sprawach publicznych,
• pozwalają na obciążenie powoda pełnymi kosztami postępowania, a w określonych przypadkach także nałożenie na niego dodatkowej sankcji finansowej, jeśli sąd uzna, że pozew miał charakter SLAPP,
• przewidują szybsze rozpoznawanie spraw dotyczących takich pozwów.
  
  To niezwykle ważny dzień dla dziennikarzy, aktywistów i każdej osoby angażującej się w życie publiczne. Prezydent podpisał ustawę o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. To oznacza, że po latach negocjacji, rzecznictwa, kampanii medialnych i propozycji zmian prawnych Polska ma ustawę anty-SLAPP.
  
  ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Watchdog Polska wyrażają wielkie zadowolenie z przyjęcia prawa mającego chronić społeczeństwo obywatelskie przed nękaniem prawnym. Ustawa anty-SLAPP to zwieńczenie długich miesięcy i lat pracy w ramach polskiej grupy anty-SLAPP. Wspólnie przygotowaliśmy szczegółowe propozycje zmian prawnych zawierające wskazówki i priorytety, jakie, według nas i zgodnie ze standardami europejskimi, powinna spełniać silna i skuteczna ustawa anty-SLAPP. Prowadziliśmy kampanie społeczne we współpracy z mediami i organizacjami pozarządowymi, wspieraliśmy ofiary SLAPPów, dokumentowaliśmy sprawy w całym kraju – szczególnie lokalne, które rzadko są odnotowywane – pisaliśmy apele i listy otwarte oraz zabieraliśmy głos na komisjach sejmowych i senackich. Finalnie skierowaliśmy też apel do prezydenta z apelem o podpisanie ustawy. Jednym z naprawdę wyjątkowych momentów było oświadczenie podpisane przez redakcje i organizacje reprezentujące wszystkie strony politycznego spektrum, od lewa do prawa, co jeszcze mocniej podkreśliło, że wolność słowa jest wartością istotną dla każdego, ponad politycznymi podziałami.Szczególnie doceniamy przegłosowanie poprawki dotyczącej odwróconego ciężaru dowodu, zgłoszonej przez senatora Adama Bodnara, która była jednym z kluczowych postulatów naszej grupy anty-SLAPP. Nie udało się niestety wprowadzić proponowanego przez nas wyłączenia możliwości dochodzenia ochrony dobrego imienia przez podmioty wykonujące władzę publiczną. Odnotowujemy jednak deklarację Ministerstwa Sprawiedliwości, że w tej kadencji Sejmu zajmie się kwestią art. 212 k.k. – czyli przestępstwem zniesławienia, którego dekryminalizacji organizacje pozarządowe domagają się od ponad 20 lat.

  Przyjęcie ustawy anty-SLAPP to nie koniec. Konieczne jest teraz monitorowanie implementacji przepisów oraz zadbanie o szkolenia dla sędziów. Nadal pozostają tematy wymagające uwagi i działania: media samorządowe, EMFA, reforma mediów publicznych czy znieważenie uczuć religijnych w kodeksie karnym. Ten moment pokazuje jednak, że determinacja, konsekwentne działanie i presja społeczna przynoszą efekty.

  źródło: https://www.article19.org/pl/resources/polska-ustawa-podpisana-przez-prezydenta-anty-slapp.

  Radio Gromnik to niezależne radio internetowe, które z ogromnym powodzeniem działa w powiecie strzelińskim, oławskim, kłodzkim i ząbkowickim. Nie brakuje także wieści z innych regionów Dolnego Śląska.

  Naszą misją jest dostarczanie słuchaczom najświeższych informacji oraz ciekawych audycji, które przybliżają życie lokalnej społeczności.

  Współpracujemy z wieloma artystami, pasjonatami i osobami, które mają ciekawe historie do opowiedzenia. Dzięki temu nasza oferta jest różnorodna i interesująca dla każdego.

  Mamy również sportowe patronaty medialne: Strzelinianka Strzelin, Kwarcyt Jeglowa, Faraon Ziębice, Walkirie Ziębice, STS GromBike Intrawer Team Strzelin.

  Pobierz darmową aplikację Patronite Audio lub Radio Expert na Google Play i App Store. Jesteśmy dostępni na stronie Radio Garden.

  Radio Garden to internetowa aplikacja, która pozwoli wam sprawdzić czego słucha się na świecie. Dzięki niej możecie posłuchać lokalnych rozgłośni z przeróżnych stron świata – do wyboru do koloru.

  Reklama lokalna? Nie ma problemu! Nasz adres znajdziesz na naszej stronie internetowej.

  Jesteśmy partnerem usługi AudioXi – https://audioxi.pl

  Polskie muzyczne premiery gramy dla Was dzięki współpracy z DJ ProMotion – https://djpromotion.com.pl/djraport/category/tylko-polska-muzyka/

  Jesteśmy partnerami ZAIKS – od zawsze!

  https://www.zaiks.org.pl

  Streaming dzięki współpracy z RCS

  https://www.rcsworks.com

  Przydatne linki: Gdzie nas słuchać?

  https://onlineradio.pl/Radio%20Gromnik/

  https://radio.garden/listen/radio-gromnik/4BcgIrCD

  https://patronite.pl/patrocast/podcasts/8d0cc455-d0c1-42b6-a24d-3cc37857a68f/details

  https://www.radioexpert.net/radio-gromnik-online-radio-kaczowice/

  Słuchaj Radio Gromnik na swoim Androidzie

  https://crystalmissions.com/app/gp/plradio?radio=Radio%20Gromnik

  a także iOS  Słuchaj Radio Gromnik na swoim urządzeniu 🙂

  https://apps.apple.com/pl/app/daily-tunes/id6757708372?l=pl

  radiogromnik.pl