Radio Gromnik / Newsy / Polityka / HISZPANIA NA BECZCE PROCHU. WOJNA O MIESZKANIA

HISZPANIA NA BECZCE PROCHU. WOJNA O MIESZKANIA

3 października, 2026

Madryt. Puerta del Sol. Zwykle jedno z najbardziej ruchliwych i turystycznych miejsc Hiszpanii. Od kilku dni zamiast turystów dominują tutaj namioty, transparenty i hasła dotyczące jednego z największych problemów społecznych kraju – dostępu do mieszkań.

Protesty wybuchły po eksmisji 87-letniej Maricarmen Abascal, która przez ponad 70 lat mieszkała w tym samym mieszkaniu w Madrycie. Jej historia stała się symbolem kryzysu mieszkaniowego. Pod presją społeczną właściciel nieruchomości ostatecznie zgodził się na jej powrót do mieszkania. (RTVE.es⁠)

Ale sprawa Maricarmen to tylko zapalnik.

Hiszpanie coraz głośniej mówią o rosnących czynszach i cenach mieszkań. Według danych przywoływanych przez Euronews średni czynsz wzrósł w ciągu dekady z około 8,20 euro do 15,10 euro za metr kwadratowy. Jednocześnie Hiszpania ma niedobór mieszkań, a zasób mieszkań publicznych pozostaje niewielki. (euronews⁠)

I tutaj zaczyna się wielka polityka.

Socjalistyczny rząd Pedro Sáncheza przygotował dwa nadzwyczajne dekrety mieszkaniowe. Miały one między innymi przedłużyć ochronę przed eksmisjami osób znajdujących się w trudnej sytuacji, wprowadzić dodatkowe regulacje dotyczące najmu, ograniczyć możliwość zakupu mieszkań przez tak zwane fundusze oportunistyczne oraz przedłużyć niektóre obowiązujące umowy najmu. (Congreso⁠)

Rząd przekonywał, że potrzebna jest natychmiastowa ochrona lokatorów.

Ale opozycja odpowiadała: regulowanie rynku nie stworzy nowych mieszkań.

I właśnie ten spór przebiega dzisiaj przez całą Hiszpanię.

Partia Ludowa – PP – oraz Vox odrzuciły rządowe rozwiązania. Ich stanowisko sprowadza się przede wszystkim do zwiększenia podaży mieszkań i ograniczenia rozwiązań, które – ich zdaniem – mogą dodatkowo zmniejszać liczbę mieszkań dostępnych na rynku.

Do opozycji dołączyła katalońska Junts. To szczególnie ważne, ponieważ rząd Sáncheza nie dysponuje samodzielną większością w Kongresie i potrzebuje głosów mniejszych ugrupowań. (Reuters⁠)

2 października wydarzyło się coś bardzo ważnego.

Hiszpański Kongres odrzucił oba rządowe dekrety mieszkaniowe.

Pierwszy przepadł stosunkiem 172 głosy za do 178 przeciw. Drugi – dotyczący automatycznego przedłużania umów najmu – również został odrzucony. Przeciwko rządowi zagłosowały między innymi PP, Vox i Junts. (EFE Noticias⁠)

W tym samym czasie przed parlamentem protestowali lokatorzy.

Dla hiszpańskiej lewicy głosowanie stało się dowodem na to, że prawica blokuje ochronę ludzi mających problemy z mieszkaniem.

Dla prawicy – dowodem na nieskuteczność polityki Sáncheza.

A dla samych protestujących problem jest bardziej podstawowy: chcą mieszkania, na które będzie ich stać.

Na ulicach pojawiają się więc żądania zamrożenia czynszów, większej ochrony najemców i ograniczenia eksmisji bez zapewnienia alternatywnego lokum. Protestujący zapowiadają kolejne demonstracje. (euronews⁠)

Co ciekawe, również lewa strona hiszpańskiej sceny politycznej nie jest jednolita.

Podemos poparł rządowe dekrety, ale jednocześnie krytykował Sáncheza za to, że proponowane rozwiązania są – w jego ocenie – zbyt słabe. Z kolei Junts, mimo wcześniejszej współpracy parlamentarnej z rządem, ostatecznie zagłosował przeciwko. (euronews⁠)

W efekcie kryzys mieszkaniowy stał się jednocześnie kryzysem politycznym.

Pedro Sánchez poniósł poważną porażkę w Kongresie. Po głosowaniu lider PP Alberto Núñez Feijóo wezwał premiera do wyznaczenia terminu wyborów. Na razie nie ma jednak decyzji o wcześniejszych wyborach. (EFE Noticias⁠)

Hiszpania znalazła się więc w bardzo charakterystycznym politycznym klinczu.

Lewica mówi: trzeba mocniej chronić lokatorów.
Prawica odpowiada: trzeba przede wszystkim budować więcej mieszkań.
Ruch lokatorski mówi: regulacje są niewystarczające.
A część ugrupowań regionalnych wykorzystuje kryzys do negocjowania własnych interesów politycznych.

I dlatego Puerta del Sol stało się czymś więcej niż miejscem protestu.

To dzisiaj symbol hiszpańskiego sporu o to, czy mieszkanie jest przede wszystkim towarem i własnością prywatną, czy też prawem społecznym, które państwo powinno zagwarantować swoim obywatelom.

A dla Pedro Sáncheza jest to także jeden z najpoważniejszych testów politycznych obecnej kadencji.