Podstawowa zasada dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w Polsce oznacza, że zgodnie z obowiązującym prawem osoba, która dwukrotnie pełniła funkcję włodarza danej gminy lub miasta od wyborów 2018 roku, nie będzie mogła ubiegać się o trzecią kadencję w tej samej gminie w wyborach samorządowych w 2029 roku (chyba że przepisy zostaną zmienione).

Dwukadencyjność posłów / parlamentarzystów w Sejmie to temat, który w Polsce praktycznie nie istnieje w formie realnego projektu ustawy w obecnej kadencji (stan na luty 2026).

Obecnie w polskim prawie nie ma żadnego ograniczenia liczby kadencji dla posłów ani senatorów. Można być posłem przez 10, 15, 20 lat – i dłużej (klasyczne przykłady: np. niektórzy posłowie z lat 90. wciąż są w Sejmie lub wracają).

To, o czym najczęściej mówi się w kontekście „dwukadencyjności plus sejmowa zamrażarka”, dotyczy zupełnie czego innego:

⁃ dwukadencyjność w samorządach (wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast) – wprowadzona przez PiS w 2018 r.
⁃ PSL od połowy 2025 r. forsuje projekt zniesienia tego limitu (druk nr 1529)
⁃ projekt przeszedł już kilka etapów (drugie czytanie w styczniu 2026), ale został odesłany z powrotem do komisji, czyli klasyczne „zamrożenie lub potocznie sejmowa zamrażarka”
⁃ część koalicji (zwłaszcza Polska 2050, Razem) jest przeciw, prezydent Nawrocki zapowiada weto, więc ustawa stoi w miejscu

Czasami w dyskusji pada kontr argument: „skoro chcecie znieść dwukadencyjność w samorządach, to wprowadźcie ją posłom”.
Kosiniak-Kamysz (PSL) nawet zapowiadał w 2025, że jeśli nie uda się znieść limitu w samorządach PSL rozważy projekt dwukadencyjności posłów. Ale na dziś (luty 2026) takiego druku w Sejmie nie ma, nie ma też poważnego procedowania.

Poniżej przykłady włodarzy z Dolnego Śląska, którzy w dyskusjach publicznych byli wymieniani jako osoby, które mogłyby nie móc kandydować w 2029 r., jeśli przepisy się nie zmienią – choć konieczne jest potwierdzenie ich sytuacji faktycznej (czyli liczby pełnionych kadencji):

Burmistrz Wołowa – Dariusz Chmura – wskazywany jako jeden z samorządowców, który mógłby w przyszłości być objęty limitami dwukadencyjności, jeśli przepisy obowiązują dalej.

Wójt gminy Wińsko – Jolanta Krysowata-Zielnica – również pojawiała się w kontekście protestów przeciwko dwukadencyjności w regionie.

Burmistrz Ząbkowic Śląskich – Marcin Orzeszek – uczestniczył w lokalnych działaniach sprzeciwu wobec limitów kadencji; jego druga kadencja może się kończyć w 2029 roku.

Dorota Pawnuk (burmistrz Strzelina): ma już za sobą dwie pełne kadencje i rozpoczęła trzecią (czyli obecnie jest w trakcie trzeciej kadencji jako burmistrz). Została wybrana po raz pierwszy w wyborach 2010, kadencja 2010–2014. Ponownie wybrana w 2014, kadencja 2014–2018. Ponownie wybrana w 2018, kadencja 2018–2024. Ponownie wybrana w 2024, kadencja 2024–2029 (trwa obecnie – luty 2026)

Czyli w lutym 2026 ma już za sobą trzy pełne kadencje i jest w trakcie trwania czwartej.

Mariusz Szpilarewicz (burmistrz Ziębic): ma za sobą jedną pełną kadencję i jest w trakcie drugiej. Został wybrany w wyborach 2018, kadencja 2018–2024 (złożył ślubowanie 22 listopada 2018. Ponownie wybrany w 2024, kadencja 2024–2029 (trwa obecnie). W lutym 2026 ma za sobą jedną pełną kadencję i jest w trakcie drugiej.

Trwa kadencja samorządowa 2024–2029 (IX kadencja w przypadku większości gmin w Polsce). Wójtowie tych gmin pełnią więc pierwszą kadencję w obecnym okresie (czyli kadencję nr jeden w ramach limitu, jeśli limit dwukadencyjny nadal obowiązuje – od 2018 r. limit to maksymalnie dwie kadencje w tej samej gminie, ale w praktyce wielu wójtów jest dłużej, jeśli zaczęli przed 2018).

Oto zestawienie na podstawie wyników wyborów 2024 i aktualnych informacji:

Gmina Borów (powiat strzeliński)
Wójt: Waldemar Grochowski. Obecnie kadencja 2024–2029 i jest to jego kolejna kadencja (wcześniej był wójtem co najmniej od ~2011, prawdopodobnie 3–4 kadencja łącznie, ale w obecnym limicie to już druga lub więcej – wygrał wybory 2024).

Gmina Ciepłowody (powiat ząbkowicki)
Wójt: Łukasz Białkowski. Obecnie kadencja 2024–2029 a wybory wygrał w 2024 z bardzo wysokim poparciem, jako jedyny kandydat i jest to jego kolejna kadencja (ponownie wybrany, wcześniej też sprawował funkcję).

Gmina Przeworno (powiat strzeliński)
Wójt Jarosław Taranek. Obecnie kadencja 2024–2029 druga kadencja obecnego wójta ale z przerwą w latach 2018–2024. Będzie mógł się ubiegać o następną kadencję w 2029 roku.

Gmina Kondratowice (powiat strzeliński)
Wójt: Tomasz Gracz. Obecnie kadencja 2024–2029, wygrał wybory 2024 z komitetu „Nasza Gmina Kondratowice” jest to jego pierwsza kadencja jako wójta.

Gmina Stoszowice (powiat ząbkowicki). Wójt: Katarzyna Ruszkowska. Obecnie kadencja 2024–2029 jest to pierwsza kadencja obecnej wójt (po odejściu Pawła Gancarza do rządu w grudniu 2023).

Historia wyborów samorządowych w Polsce (w rozumieniu III RP, od 1989/1990) to jeden z kluczowych elementów transformacji ustrojowej po upadku komunizmu.

Najważniejsze kamienie milowe

8 marca 1990 – Sejm uchwala Ustawę o samorządzie gminnym (projekt m.in. Jerzego Regulskiego, Michała Kuleszy)
27 maja 1990 – symboliczna data: pierwsze w pełni wolne wybory po 1945 roku (frekwencja ≈42%). W 1998 – największa reforma terytorialna III RP: powstają 16 województw, 373 powiaty i powiaty grodzkie. W 2002 – przełom: bezpośredni wybór wójtów/burmistrzów/prezydentów miast (wcześniej rada gminy wybierała przewodniczącego zarządu). W 2018 – zmiana z 4 na 5-letnią kadencję (wprowadzona, by zsynchronizować z innymi wyborami i wydłużyć stabilność).
W 2022 – przesunięcie wyborów z jesieni 2023 na wiosnę 2024 (aby nie kolidowały z wyborami parlamentarnymi w 2023).

Krótki kontekst historyczny przed 1990
Przed II wojną światową istniał samorząd gminny i powiatowy (ostatnie wybory w latach 1938–1939). W PRL samorząd praktycznie nie istniał – gminy były podporządkowane administracji państwowej, rady narodowe miały fasadowy charakter. Dlatego właśnie rok 1990 uznaje się za prawdziwy początek nowoczesnego samorządu terytorialnego w Polsce.

Temat dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów miast pozostaje jednym z najbardziej zapalnych punktów w polskiej polityce na początku 2026 roku. Projekt PSL o zniesieniu limitu dwóch kadencji (druk sejmowy nr 1529) przeszedł już pierwsze i drugie czytanie w Sejmie, ale w styczniu 2026 został ponownie odesłany do komisji – i tam utknął.

Stan na połowę lutego 2026: ustawa nie została przyjęta, a szanse na szybkie przegłosowanie maleją z każdym tygodniem.

Główne stanowiska i emocje w koalicji

PSL traktuje zniesienie limitu jako sprawę egzystencjalną – chodzi o setki ich lokalnych liderów, którzy w 2029 roku musieliby odejść. Politycy ludowców powtarzają: „to wyborcy powinni decydować, a nie politycy z Warszawy”, „PiS wprowadził limit cynicznie, żeby wyeliminować silnych niezależnych wójtów i naszych ludzi”. Władysław Kosiniak-Kamysz groził nawet, że jeśli projekt upadnie, PSL poprze limit kadencji dla posłów.

Koalicja Obywatelska w większości popiera zniesienie – argumentują podobnie: decyzja należy do obywateli, a obecny limit to „zły pomysł PiS-u”, który miał uderzyć w Rafała Trzaskowskiego i innych opozycyjnych prezydentów miast. Część posłów KO podkreśla ciągłość realizacji długoterminowych projektów (inwestycje, planowanie przestrzenne).

Polska 2050 jest największym blokującym elementem w koalicji. Ich posłowie mówią wprost: „to betonowanie władzy na dekady”, „utrwalanie lokalnych układów, sitw i baronów”, „odebranie mieszkańcom realnej kontroli nad zmianą”. Część klubu jest wewnętrznie podzielona, ale dominuje twardy sprzeciw – to właśnie oni w styczniu przyczynili się do odesłania projektu z powrotem do komisji. PSL jest na nich wściekłe, co pogłębia kryzys zaufania w Trzeciej Drodze.

Lewica jest podzielona – część posłów (głównie z Nowej Lewicy) skłania się ku zniesieniu (ciągłość polityki społecznej i ekologicznej na poziomie lokalnym), ale Razem jest mocno przeciw („to ustawa o dożywotnich wójtach i lokalnych sitwach” – Adrian Zandberg używa najostrzejszej retoryki w Sejmie). W praktyce nie ma dyscypliny partyjnej, więc głosy mogą się rozjechać.

PiS oczywiście przeciw zniesieniu – chcą wręcz wpisać dwukadencyjność do Konstytucji, bo uważają obecny limit za dobry i sprawdzony mechanizm odświeżania władzy. Opozycja oskarża koalicję, że chce „odkręcić” swoją własną porażkę z 2018 roku.

Prezydent Karol Nawrocki (związany z PiS-em) najprawdopodobniej zawetowałby ustawę, gdyby jakimś cudem przeszła – jego środowisko już sygnalizuje taki scenariusz.

Co się dzieje teraz?

Projekt leży w komisji, brakuje kilkunastu–kilkudziesięciu głosów do bezpiecznej większości (głównie przez Polskę 2050 i wahania Lewicy). Bez dużego „handlu” politycznego (np. Polska 2050 dostanie coś bardzo istotnego w zamian) ustawa może utknąć na dobre albo wrócić dopiero po wakacjach 2026 – a wtedy czasu do wyborów 2029 robi się coraz mniej.

Jeśli limit zostanie utrzymany, w 2029 roku czeka nas prawdziwe trzęsienie ziemi: ponad 60 procent obecnych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast nie będzie mogło wystartować ponownie. To setki osób z PSL, KO, a także wielu niezależnych.

Radio Gromnik to niezależne radio internetowe, które z ogromnym powodzeniem działa w powiecie strzelińskim, oławskim, kłodzkim i ząbkowickim. Nie brakuje także wieści z innych regionów Dolnego Śląska.

Naszą misją jest dostarczanie słuchaczom najświeższych informacji oraz ciekawych audycji, które przybliżają życie lokalnej społeczności. Współpracujemy z wieloma artystami, pasjonatami i osobami, które mają ciekawe historie do opowiedzenia. Dzięki temu nasza oferta jest różnorodna i interesująca dla każdego. Pobierz darmową aplikację Patronite Audio lub Radio Expert na Google Play i App Store. Jesteśmy dostępni na stronie Radio Garden. Radio Garden to internetowa aplikacja, która pozwoli wam sprawdzić czego słucha się na świecie. Dzięki niej możecie posłuchać lokalnych rozgłośni z przeróżnych stron świata – do wyboru do koloru.

Reklama lokalna? Nie ma problemu! Nasz adres znajdziesz na naszej stronie internetowej.

Jesteśmy partnerem usługi AudioXi – https://audioxi.pl

Przydatne linki: Gdzie nas słuchać?

https://onlineradio.pl/Radio%20Gromnik/

https://radio.garden/listen/radio-gromnik/4BcgIrCD

https://patronite.pl/patrocast/podcasts/8d0cc455-d0c1-42b6-a24d-3cc37857a68f/details

https://www.radioexpert.net/radio-gromnik-online-radio-kaczowice/

Słuchaj Radio Gromnik na swoim Androidzie 🙂

https://crystalmissions.com/app/gp/plradio?radio=Radio%20Gromnik

radiogromnik.pl