W kalendarzu ogrodniczym są daty, które od pokoleń budzą szczególną uwagę. Jedną z nich jest okres tzw. Zimnych Ogrodników oraz Zimnej Zośki. W 2026 roku przypada on tradycyjnie:

• 12 maja – Święty Pankracy
• 13 maja – Święty Serwacy
• 14 maja – Święty Bonifacy
• 15 maja – Święta Zofia, czyli popularna „Zimna Zośka”

To właśnie w tych dniach, według wielowiekowych obserwacji, w Europie Środkowej może dochodzić do nagłego ochłodzenia i nocnych przymrozków, które bywają groźne dla młodych roślin. Dane meteorologiczne potwierdzają, że w połowie maja rzeczywiście częściej pojawiają się chłodniejsze masy powietrza.

 

Skąd wzięła się ta tradycja?

Dawni rolnicy i ogrodnicy nie dysponowali prognozami pogody, ale mieli coś równie cennego — wielopokoleniową obserwację natury. Zauważyli, że właśnie około połowy maja często pojawiają się spadki temperatur.

Stąd narodziło się znane przysłowie:

„Pankracy, Serwacy i Bonifacy – źli na ogród chłopacy.”

Co ciekawe, podobne określenia funkcjonują także w Niemcy, Austria, Czechy czy Szwajcaria — co pokazuje, że zjawisko było zauważalne w całym regionie Europy Środkowej.

Co to oznacza dla ogrodników w praktyce?

Jeśli prowadzisz ogród, działkę lub uprawiasz rośliny na balkonie, połowa maja to moment szczególnej ostrożności.

Z sadzeniem lepiej poczekać do 15 maja:

Rośliny szczególnie wrażliwe na chłód to: 

• pomidory,
• papryka,
• ogórki,
• cukinie,
• dynie,
• pelargonie,
• begonie.

Eksperci ogrodniczy zalecają, by wysadzać je do gruntu dopiero po „Zimnej Zośce”, gdy ryzyko przymrozków zwykle maleje.  

Jak zabezpieczyć rośliny, jeśli są już w gruncie?

Jeżeli rośliny zostały już posadzone, warto:

✔ przykryć je agrowłókniną na noc
✔ wykorzystać kartony lub lekkie osłony
✔ rośliny doniczkowe przenieść na noc do garażu, szklarni lub pod zadaszenie
✔ unikać wieczornego podlewania podczas chłodnych nocy

Czy Zimni Ogrodnicy zawsze przynoszą mróz?

Nie zawsze. W dobie zmian klimatu chłody bywają słabsze lub w ogóle się nie pojawiają, ale tradycja nadal ma praktyczne znaczenie. Wielu działkowców traktuje 15 maja jako symboliczną granicę rozpoczęcia „bezpiecznego sezonu sadzenia”.

Dla wielu ogrodników to nie przesąd — to sprawdzona przez pokolenia ostrożność.

Św. Zofia (łac. Sophia, gr. Sophía – „mądrość”) to Święta Zofia, jedna z bardziej rozpoznawalnych świętych w tradycji chrześcijańskiej. W tradycji katolickiej jej wspomnienie przypada 15 maja — właśnie stąd wzięła się ludowa nazwa „Zimna Zośka”.

Według przekazów hagiograficznych żyła w starożytnym Rzymie jako wdowa i matka trzech córek: Wiary, Nadziei i Miłości (łac. Fides, Spes, Caritas). Wszystkie miały ponieść śmierć za wiarę chrześcijańską, a sama Zofia stała się symbolem mądrości, wytrwałości i matczynej odwagi.  

Dlaczego „Zimna Zośka”?

W Europie Środkowej dzień św. Zofii od wieków kojarzono z ostatnim wiosennym ochłodzeniem i ryzykiem przymrozków. W Niemczech funkcjonuje nawet określenie „Kalte Sophie” („Zimna Zofia”). To właśnie dlatego ogrodnicy często wstrzymują sadzenie wrażliwych roślin do połowy maja.  

W 2026 roku dzień św. Zofii przypada 15 maja. Dla wielu działkowców to symboliczna granica między kapryśną wiosną a bezpieczniejszym okresem sadzenia.

Radio Gromnik to niezależne radio internetowe, które z ogromnym powodzeniem działa w powiecie strzelińskim, oławskim, kłodzkim i ząbkowickim. Nie brakuje także wieści z innych regionów Dolnego Śląska.

Naszą misją jest dostarczanie słuchaczom najświeższych informacji oraz ciekawych audycji, które przybliżają życie lokalnej społeczności.

Współpracujemy z wieloma artystami, pasjonatami i osobami, które mają ciekawe historie do opowiedzenia. Dzięki temu nasza oferta jest różnorodna i interesująca dla każdego.

Pobierz darmową aplikację Patronite Audio lub Radio Expert na Google Play i App Store. Jesteśmy dostępni na stronie Radio Garden.

Radio Garden to internetowa aplikacja, która pozwoli wam sprawdzić czego słucha się na świecie. Dzięki niej możecie posłuchać lokalnych rozgłośni z przeróżnych stron świata – do wyboru do koloru.

Reklama lokalna? Nie ma problemu! Nasz adres znajdziesz na naszej stronie internetowej.

Jesteśmy partnerem usługi AudioXi – https://audioxi.pl

Polskie muzyczne premiery gramy dla Was dzięki współpracy z DJ ProMotion – https://djpromotion.com.pl/djraport/category/tylko-polska-muzyka/

Przydatne linki: Gdzie nas słuchać?

https://onlineradio.pl/Radio%20Gromnik/

https://radio.garden/listen/radio-gromnik/4BcgIrCD

https://patronite.pl/patrocast/podcasts/8d0cc455-d0c1-42b6-a24d-3cc37857a68f/details

https://www.radioexpert.net/radio-gromnik-online-radio-kaczowice/

Słuchaj Radio Gromnik na swoim Androidzie 🙂

https://crystalmissions.com/app/gp/plradio?radio=Radio%20Gromnik

radiogromnik.pl