Radio Gromnik / Newsy / Najważniejsze / Rzecznik Praw Obywatelskich przeciwko gazetom samorządowym?

Rzecznik Praw Obywatelskich przeciwko gazetom samorządowym?

9 marca, 2026
Piotr Moc

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek rzeczywiście przedstawił Związkowi Miast Polskich (ZMP) swoje stanowisko w sprawie projektu nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, podtrzymując postulat wprowadzenia przepisów ograniczających możliwość wydawania prasy przez jednostki samorządu terytorialnego (JST).

W piśmie z 23 lutego 2026 r. skierowanym do dyrektora biura ZMP, Andrzej Stanisław Porawski, RPO argumentuje, że taka działalność narusza konstytucyjną wolność prasy i środków społecznego przekazu (art. 14 Konstytucji RP), ponieważ prasa powinna być niezależna od władzy publicznej, w tym samorządowej. Podkreśla, że funkcje prasy – rzetelne informowanie, jawność życia publicznego oraz kontrola i krytyka społeczna – nie mogą być realizowane w warunkach zależności finansowej i służbowej od władz.

W stanowisku RPO wskazuje również na zgodność tej opinii z międzynarodowymi standardami, takimi jak art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPCz) oraz art. 11 Karty Praw Podstawowych UE, które chronią wolność wyrażania opinii bez ingerencji władz publicznych. Nie wyklucza to jednak wydawania przez JST biuletynów informacyjnych, które służą realizacji prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP), ale nie pełnią roli prasy w sensie konstytucyjnym.

Ponadto, w opinii skierowanej do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN), RPO krytykuje brak w projekcie nowelizacji odpowiednich ograniczeń, mimo wcześniejszych założeń z października 2025 r., które przewidywały zakaz treści publicystycznych i reklam w samorządowych wydawnictwach. Taka praktyka, zdaniem RPO, zaburza konkurencję na lokalnych rynkach mediów poprzez subsydia publiczne i narusza zasadę pomocniczości oraz wolność gospodarczą (art. 20 Konstytucji RP), co ostatecznie szkodzi pluralizmowi informacji i niezależności mediów lokalnych.

To stanowisko RPO spotkało się z krytyką ze strony samorządów, w tym ZMP, które uznało je za krzywdzące i ograniczające ich działalność informacyjną. RPO podkreśla jednak, że jego ocena nie jest skierowana przeciwko samorządowym biuletynom, lecz przeciwko pełnowymiarowej działalności prasowej, która powinna być domeną niezależnych podmiotów.

Według dostępnych danych, nie istnieje jednolity, ogólnopolski raport podający dokładną całkowitą kwotę wydatków wszystkich jednostek samorządu terytorialnego (JST) na wydawanie biuletynów informacyjnych i gazet samorządowych. Koszty te są trudne do precyzyjnego oszacowania, ponieważ wchodzą w skład szerszych budżetów na promocję, informację publiczną czy działalność kulturalną, a dane są rozproszone po indywidualnych budżetach gmin, powiatów i województw. Na podstawie raportów i analiz medialnych, wydatki te rosną, a w skali kraju mogą sięgać setek milionów złotych rocznie, choć brak oficjalnych szacunków. Poniżej przykłady konkretnych wydatków z wybranych samorządów, oparte na publicznie dostępnych informacjach:

W Bydgoszczy w budżecie na 2023 r. Rada Miasta przeznaczyła 650 tys. zł na wydawanie periodyków udających media (bez wynagrodzeń dla urzędników pełniących role dziennikarzy). Dodatkowo, na portal „Bydgoszcz Informuje” wydano 86 tys. zł w ciągu siedmiu miesięcy 2022 r.

W Lublinie na miesięcznik „Lublin.eu” (nakład ok. 120-150 tys. egzemplarzy) samorządy wydają co najmniej 400 tys. zł rocznie na przygotowanie, druk i dystrybucję (bez kosztów personelu). Inny tytuł, magazyn „Arena” wydawany przez MOSiR „Bystrzyca”, również finansowany z budżetu miejskiego, ale bez podanej dokładnej kwoty.

 W województwie lubuskim Lubuskie Centrum Informacyjne (LCI) otrzymuje 1,5 mln zł rocznie, a tygodnik „Nasza Lubuska” – 1,3 mln zł. Dodatkowo, zewnętrzny kontrahent (w tym Radosław Sujak) dostaje ponad 100 tys. zł rocznie, a na dystrybucję „Naszej Lubuskiej” w 12 powiatach i dwóch stolicach województwa przeznaczono 303 tys. zł w ramach przetargu z 9 stycznia 2023 roku.

W Łodzi na gazetę samorządową (wydawaną od czerwca 2021 r. przez Miejską Bibliotekę) w pierwszych sześciu miesiącach przeznaczono 2 mln zł, a w 2023 r. budżet wzrósł do 3 mln zł. Dodatkowe wydatki to m.in. 161 tys. zł w 2022 r. na kampanie informacyjne o remontach ulic i ponad 130 tys. zł w 2023 r. na ogłoszenia i nekrologi.

W Krakowie na działanie portalu i telewizji Play.Krakow.pl (druga telewizja samorządowa) szacuje się do 24,5 mln zł rocznie, z miesięcznymi wynagrodzeniami przekraczającymi 800 tys. zł. Departament Kultury wnioskował o 74,7 mln zł na spółkę wydawniczą w 2023 roku.

Starsze dane, np. z Dąbrowy Górniczej, wskazują na wydatki rzędu 126-135 tys. zł rocznie w 2006-2007 r. na finansowanie mediów, ale te informacje są przestarzałe. Krytycy, w tym organizacje wydawców prasy, podkreślają, że takie wydatki zakłócają rynek mediów lokalnych, subsydiując propagandę z pieniędzy publicznych.

Analizy wskazują również na praktyczne problemy: media samorządowe (ok. 1160 tytułów prasowych, 23 stacje TV i 7 radiowe) udają niezależną prasę, ale służą propagandzie sukcesu, z treściami tworzonymi przez urzędników (61% przypadków), co prowadzi do fałszywego pluralizmu i tańszej sprzedaży ogłoszeń (83% bezpłatnych)

Dla pełniejszego obrazu warto monitorować raporty Najwyższej Izby Kontroli (NIK) lub Stowarzyszenia Gazet Lokalnych, choć aktualne ogólnokrajowe szacunki nie są publicznie dostępne.

Zródło: X/grok

Radio Gromnik to niezależne radio internetowe, które z ogromnym powodzeniem działa w powiecie strzelińskim, oławskim, kłodzkim i ząbkowickim. Nie brakuje także wieści z innych regionów Dolnego Śląska.

Naszą misją jest dostarczanie słuchaczom najświeższych informacji oraz ciekawych audycji, które przybliżają życie lokalnej społeczności. Współpracujemy z wieloma artystami, pasjonatami i osobami, które mają ciekawe historie do opowiedzenia. Dzięki temu nasza oferta jest różnorodna i interesująca dla każdego. Pobierz darmową aplikację Patronite Audio lub Radio Expert na Google Play i App Store. Jesteśmy dostępni na stronie Radio Garden. Radio Garden to internetowa aplikacja, która pozwoli wam sprawdzić czego słucha się na świecie. Dzięki niej możecie posłuchać lokalnych rozgłośni z przeróżnych stron świata – do wyboru do koloru.

Reklama lokalna? Nie ma problemu! Nasz adres znajdziesz na naszej stronie internetowej.

Jesteśmy partnerem usługi AudioXi – https://audioxi.pl

Przydatne linki: Gdzie nas słuchać?

https://onlineradio.pl/Radio%20Gromnik/

https://radio.garden/listen/radio-gromnik/4BcgIrCD

https://patronite.pl/patrocast/podcasts/8d0cc455-d0c1-42b6-a24d-3cc37857a68f/details

https://www.radioexpert.net/radio-gromnik-online-radio-kaczowice/

Słuchaj Radio Gromnik na swoim Androidzie 🙂

https://crystalmissions.com/app/gp/plradio?radio=Radio%20Gromnik

radiogromnik.pl

Radio Gromnik | Moc lokalnych wieści

Więcej newsów

Zostań partnerem radia Gromnik na Patronite