Radio Gromnik / Newsy / Literatura / Sławomir Gortych – pisarz, który odkrył Karkonosze na nowo. Fenomen autora „Karkonoskiej Serii”

Sławomir Gortych – pisarz, który odkrył Karkonosze na nowo. Fenomen autora „Karkonoskiej Serii”

14 września, 2026
Piotr Moc

Są miejsca, które stają się tłem opowieści. Są też takie, które same zaczynają być bohaterami. Sławomir Gortych należy do grona autorów, którzy potrafili sprawić, że Karkonosze, Jelenia Góra i Dolny Śląsk przestały być w literaturze jedynie scenerią, a stały się pełnoprawnymi uczestnikami historii.

Jego twórczość jest dziś jednym z najbardziej wyrazistych przykładów literackiego fenomenu ostatnich lat. „Karkonoska Seria” sprzedała się w ponad milionie egzemplarzy w ciągu zaledwie czterech lat, co na polskim rynku wydawniczym jest wynikiem wyjątkowym. Za popularnością książek Gortycha stoi jednak coś więcej niż dobrze skonstruowana fabuła. To połączenie kryminału, historii, lokalnego dziedzictwa i niezwykłej atmosfery Sudetów.

Od młodzieńczych wędrówek do literackiego świata

Relacja Gortycha z Jelenią Górą i Karkonoszami zaczęła się wiele lat przed jego debiutem literackim. Jako nastolatek przyjeżdżał z Bolesławca w Karkonosze. Podróżował PKS-em, a później przemierzał Jelenią Górę, by dostać się na dworzec kolejowy i ruszyć dalej w stronę Szklarskiej Poręby.

To właśnie wtedy – podczas zwyczajnych, młodzieńczych wędrówek – zaczął dostrzegać wyjątkowość miasta.

Jelenia Góra fascynowała go swoją dumą, ale jednocześnie otwartością. Była miastem nierozerwalnie związanym z Karkonoszami, a jednocześnie miejscem naznaczonym niezwykle skomplikowaną historią – od czasów piastowskich, przez czeskie, habsburskie, pruskie i niemieckie, aż po powojenną polską historię.

Te obserwacje po latach znalazły swoje miejsce w jego książkach.

Karkonosze nie są u Gortycha dekoracją

To jeden z najważniejszych elementów fenomenu jego twórczości.

Gortych nie wykorzystuje gór wyłącznie jako atrakcyjnego tła dla kryminalnej zagadki. Karkonosze mają u niego własną pamięć, tajemnice i charakter. Historia ludzi splata się z historią miejsc, a współczesność nieustannie spotyka się z przeszłością.

Czytelnik wraz z bohaterami odwiedza schroniska, górskie szlaki, Jelenią Górę i inne miejsca Sudetów. Poznaje ich historię, legendy, dramaty i tajemnice. Dzięki temu literatura zaczyna działać także jak swoisty przewodnik po regionie.

To właśnie dlatego po lekturze książek Gortycha wielu czytelników chce zobaczyć opisane miejsca na własne oczy.

„Schronisko, które przestało istnieć” – początek fenomenu

Pierwszy tom serii, „Schronisko, które przestało istnieć”, szybko zyskał ogromną popularność. Po nim pojawiły się kolejne książki, a Gortych konsekwentnie rozwijał własny literacki świat.

Szczególne znaczenie ma fakt, że za kryminalną intrygą zawsze kryje się druga warstwa – historia regionu.

Autor sięga po prawdziwe wydarzenia, postaci, miejsca i dokumenty, a następnie splata je z fikcją literacką. Dzięki temu czytelnik otrzymuje nie tylko kryminał, ale również opowieść o ludziach, którzy żyli w Karkonoszach przed nami.

To literatura, która buduje ciekawość regionu poprzez emocje.

„Święto Karkonoszy” – jeszcze głębiej w historię Jeleniej Góry

Szczególne miejsce w dorobku autora zajmuje najnowsza powieść „Święto Karkonoszy”. Jak sam Gortych przyznaje, właśnie podczas pracy nad tą książką udało mu się najgłębiej wejść w „tkankę” Jeleniej Góry.

Historia miasta staje się tu czymś więcej niż kroniką. To opowieść o kolejnych epokach, zmianach granic, kulturach i społecznościach, które przez stulecia kształtowały oblicze miasta.

Od czasów piastowskich po współczesność Gortych pokazuje Jelenią Górę jako miejsce, którego tożsamość nie jest jednowymiarowa. To miasto, które przetrwało kolejne historyczne zawieruchy i po II wojnie światowej musiało w dużej mierze zbudować swoją nową polską tożsamość.

Milion czytelników i fenomen lokalności

Ponad milion sprzedanych egzemplarzy „Karkonoskiej Serii” pokazuje, że literatura mocno zakorzeniona w konkretnym miejscu może zdobyć ogólnopolską popularność.

To szczególnie interesujące w czasach, gdy wielu autorów próbuje tworzyć historie możliwie uniwersalne.

Gortych zrobił coś odwrotnego.

Poszedł w lokalność.

Opowiedział historię konkretnego regionu, konkretnych miast i konkretnych gór. I właśnie dzięki temu trafił do czytelników w całej Polsce.

Jego sukces pokazuje, że lokalna historia nie musi być niszowa. Przeciwnie – jeśli zostanie opowiedziana z pasją, emocjami i literackim talentem, może zainteresować setki tysięcy ludzi.

Pisarz, który stał się ambasadorem Karkonoszy

Fenomen Gortycha ma jeszcze jeden wymiar. Jego książki sprawiły, że autor stał się swoistym ambasadorem Karkonoszy i Jeleniej Góry.

Spotkania autorskie, spacery śladami bohaterów, wydarzenia organizowane przez miejskie i regionalne instytucje kultury – wszystko to pokazuje, że jego twórczość zaczęła żyć także poza książkami.

Powstała społeczność czytelników, którzy nie tylko czytają o Karkonoszach, ale chcą je poznawać, przemierzać i odkrywać.

Ważną rolę odegrały przy tym jeleniogórskie instytucje kultury, Muzeum Miejskie „Dom Gerharta Hauptmanna”, Muzeum Karkonoskie, Książnica Karkonoska, Teatr im. Cypriana Kamila Norwida oraz środowiska związane z GOPR.

Honorowy Obywatel Jeleniej Góry

We wrześniu 2026 roku historia tej relacji zatoczyła symboliczne koło. Rada Miejska Jeleniej Góry, na wniosek prezydenta miasta Jerzego Łużniaka, przyznała Sławomirowi Gortychowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Jelenia Góra.

To wyróżnienie ma szczególny wymiar, ponieważ Gortych nie jest jedynie pisarzem, który umieścił akcję swoich książek w Karkonoszach.

Jego twórczość pomogła tysiącom czytelników spojrzeć na ten region inaczej.

Pokazała, że za nazwą ulicy, schroniska, góry czy starego budynku może kryć się fascynująca historia.

Z Karkonoszy – dla całej Polski

Fenomen Sławomira Gortycha można więc sprowadzić do kilku słów: miejsce, historia i emocje.

Autor wykorzystał wszystko to, co było wokół niego – krajobraz Karkonoszy, wielokulturową przeszłość Dolnego Śląska, tajemnice dawnych mieszkańców, powojenne losy regionu i współczesną Jelenią Górę – a następnie stworzył z tego własny, niezwykle popularny świat literacki.

Jego największym osiągnięciem nie jest jednak wyłącznie milion sprzedanych książek.

Jest nim fakt, że czytelnicy po zamknięciu książki chcą pojechać w Karkonosze.

Chcą zobaczyć schronisko. Przejść szlakiem bohaterów. Poszukać śladów przeszłości. Spojrzeć na Jelenią Górę nieco uważniej.

A to oznacza, że literatura Gortycha zrobiła coś, czego nie da się zmierzyć wyłącznie statystykami sprzedaży.

Przywróciła ludziom ciekawość miejsca.

I być może właśnie na tym polega największy fenomen autora „Karkonoskiej Serii” – że opowiadając fikcyjne historie, sprawił, iż prawdziwe Karkonosze stały się dla setek tysięcy czytelników jeszcze bardziej fascynujące.

📻 RADIO GROMNIK – LOKALNIE, NIEZALEŻNIE, Z PASJĄ!

Niezależne radio internetowe z sercem dla powiatów strzelińskiego, oławskiego, ząbkowickiego i kłodzkiego oraz całego Dolnego Śląska.

🎙️ Lokalne wiadomości • 🎵 muzyka • 🎧 audycje • 🗣️ rozmowy • 🏆 sport • 📍 ludzie i wydarzenia

Słuchaj nas na radiogromnik.pl, w Radio Garden, Radio Expert i Patronite Audio.

💡 Wspierasz lokalne media? Wspierasz Radio Gromnik!

Zbieramy na radiowy neon. Każda złotówka ma znaczenie. ❤️

👉 Wesprzyj Radio Gromnik na Patronite⁠

📢 Reklama lokalna i współpraca: szczegóły na radiogromnik.pl

Dziękujemy, że jesteście z nami! 🫡❤️

#RadioGromnik #Lokalnie #DolnyŚląsk

Radio Gromnik | Moc lokalnych wieści

Więcej newsów

Zostań partnerem radia Gromnik na Patronite