Wilki wracają na pogranicze polsko-czeskie. Co najmniej 108 osobników, 16 rodzin i niezwykłe historie leśnych wędrowców

Góry Stołowe, Sowie, Suche i rozległe kompleksy leśne po obu stronach granicy. To przestrzeń, w której wilki ponownie zaznaczają swoją obecność. Najnowszy raport z monitoringu populacji tych drapieżników na pograniczu polsko-czeskim przynosi interesujące dane naukowe. Na badanym obszarze oszacowano obecność co najmniej 108 wilków, potwierdzono 16 rodzin wilczych oraz dwie pary. Badacze poznali również trasy wędrówek poszczególnych zwierząt, ich relacje i preferencje pokarmowe.

108 wilków na obszarze 7 tysięcy kilometrów kwadratowych

Wilk szary (Canis lupus) jest jednym z najważniejszych drapieżników europejskich ekosystemów. Jego obecność świadczy między innymi o zachowaniu odpowiednich warunków siedliskowych, dostępności naturalnej bazy pokarmowej oraz możliwości przemieszczania się zwierząt pomiędzy kompleksami leśnymi.

Najnowszy raport „Monitoring wilków na pograniczu czesko-polskim. Raport z wilczego roku 2025/2026” pokazuje, że populacja tych drapieżników na tym obszarze jest wyraźnie obecna i obejmuje rozległy teren po obu stronach granicy.

Badania objęły około 7 tysięcy kilometrów kwadratowych. To istotne zastrzeżenie, ponieważ podawana liczba 108 wilków nie odnosi się wyłącznie do Ziemi Kłodzkiej, Parku Narodowego Gór Stołowych czy polskiej części Sudetów. Jest to oszacowanie dla całego badanego obszaru pogranicza.

W toku monitoringu potwierdzono 16 wilczych rodzin oraz dwie pary. To ważna informacja z punktu widzenia biologii gatunku. Wilki prowadzą życie społeczne, a podstawową jednostką ich organizacji jest zazwyczaj rodzina, tworzona przez parę rodzicielską i jej potomstwo z kolejnych sezonów rozrodczych.

Fotopułapki, tropy i DNA. Jak naukowcy policzyli wilki?

Monitorowanie wilków żyjących w naturalnym środowisku jest zadaniem wymagającym czasu, cierpliwości i zastosowania różnych metod badawczych. Zwierzęta te są ostrożne, prowadzą skryty tryb życia i potrafią pokonywać znaczne odległości, często unikając bezpośredniego kontaktu z człowiekiem.

Dlatego badacze wykorzystali kilka uzupełniających się metod:

Fotopułapki – automatyczne kamery rejestrujące obecność zwierząt, ich wygląd, zachowanie oraz skład grup.

Tropienia – analiza śladów pozostawionych na śniegu, błocie i leśnych drogach, pozwalająca określać kierunki przemieszczania się wilków.

Analizy DNA – badanie materiału genetycznego pozyskiwanego między innymi z odchodów i sierści. Umożliwia ono rozpoznawanie poszczególnych osobników i analizowanie ich pokrewieństwa.

Połączenie tych metod pozwala nie tylko szacować liczebność populacji, ale również rozpoznawać struktury rodzinne, identyfikować zwierzęta i śledzić ich przemieszczanie się pomiędzy poszczególnymi obszarami.

Wilcze wędrówki. Z Gór Suchych aż po Góry Sowie

Jednym z najbardziej interesujących elementów raportu są historie konkretnych wilków objętych monitoringiem telemetrycznym.

Badacze założyli obroże GPS dwóm osobnikom: wilczycy pochodzącej z Gór Suchych oraz samcowi z czeskiej Szwajcarii. Dzięki temu mogli dokładniej poznać ich trasy wędrówek i sposób wykorzystywania górskich siedlisk.

Okazało się, że oba zwierzęta odwiedzały również Góry Sowie. Co szczególnie interesujące, przez kilka dni przemieszczały się razem i odpoczywały w swoim towarzystwie.

To cenna obserwacja z punktu widzenia ekologii wilków. Pokazuje, że granice administracyjne i państwowe nie mają znaczenia dla tych zwierząt. Ich terytoria i trasy przemieszczania się wynikają przede wszystkim z dostępności pokarmu, możliwości znalezienia partnera oraz warunków środowiskowych.

Fotopułapka zarejestrowała także samca przebywającego w towarzystwie matki monitorowanej wilczycy. Szczególną uwagę zwraca historia samej monitorowanej samicy – trójnożnej wilczycy, która mimo niepełnosprawności funkcjonowała w środowisku naturalnym.

Takie obserwacje przypominają, że życie dzikich zwierząt jest znacznie bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać na podstawie pojedynczych spotkań czy fotografii.

Co znajduje się w wilczym menu? Wyniki analizy 622 próbek

Wilk jest drapieżnikiem szczytowym, a jego dieta odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu leśnych ekosystemów. Polując przede wszystkim na zwierzęta kopytne, wpływa na liczebność i zachowania populacji swoich ofiar.

Raport dostarcza również interesujących informacji dotyczących odżywiania się wilków na pograniczu polsko-czeskim.

Naukowcy przeanalizowali 622 próbki odchodów. Wyniki wskazały, że aż 98 procent oszacowanej masy spożywanego pokarmu stanowiły zwierzęta dzikie.

W diecie dominowały jeleniowate oraz dziki.

Pozostałe 2 procent przypadały na zwierzęta hodowlane, przede wszystkim owce. Warto jednak podkreślić, że jest to średnia dla całego badanego obszaru. W poszczególnych lokalizacjach proporcje mogły wyglądać inaczej.

Dane te są ważne również w kontekście dyskusji dotyczącej konfliktów pomiędzy obecnością wilków a działalnością człowieka. Pokazują, że podstawą ich diety na badanym obszarze pozostaje naturalna zwierzyna, choć nie oznacza to, że lokalne przypadki ataków na zwierzęta gospodarskie nie występują.

Odpowiednie zabezpieczanie stad, stosowanie ogrodzeń elektrycznych, fladr oraz obecność psów pasterskich pozostają istotnymi elementami ograniczania takich konfliktów.

Wilki nie znają granic. Dlaczego współpraca polsko-czeska jest tak ważna?

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z przeprowadzonych badań jest konieczność postrzegania populacji wilków w skali całego krajobrazu, a nie wyłącznie granic administracyjnych.

Wilki potrzebują rozległych terenów, odpowiednich korytarzy ekologicznych oraz możliwości swobodnego przemieszczania się pomiędzy kompleksami leśnymi. Drogi, zabudowa, intensywna działalność człowieka i fragmentacja siedlisk mogą utrudniać ich migracje.

Dlatego współpraca naukowców z Polski i Czech ma szczególne znaczenie. Pozwala uzyskać pełniejszy obraz sytuacji populacji, która funkcjonuje w jednym ekosystemie, niezależnie od przebiegu granicy państwowej.

W badania zaangażowani byli przedstawiciele środowisk naukowych i przyrodniczych, w tym Uniwersytetu Mendla w Brnie oraz Parku Narodowego Gór Stołowych. Raport został opublikowany przez czeską organizację Hnutí DUHA Šelmy.

Czy powinniśmy obawiać się wilków?

Powrót wilków do wielu europejskich obszarów leśnych jest jednym z ważniejszych zjawisk przyrodniczych ostatnich dekad. Jednocześnie obecność dużych drapieżników w sąsiedztwie miejscowości, gospodarstw i popularnych szlaków turystycznych budzi pytania oraz niekiedy uzasadnione obawy mieszkańców.

Wilk z natury unika człowieka. Spotkanie z nim podczas górskiej wędrówki jest rzadkie, choć możliwe. Jeśli do niego dojdzie, należy zachować spokój, nie zbliżać się do zwierzęcia, nie próbować go dokarmiać ani osaczać. W przypadku bliskiego spotkania warto spokojnie się wycofać, pozostawiając mu drogę ucieczki.

Nie należy również zapominać, że wilk jest w Polsce gatunkiem objętym ścisłą ochroną.

Leśni sąsiedzi, o których wiemy coraz więcej

Co najmniej 108 wilków, 16 rodzin i dwie pary – te liczby pokazują skalę obecności gatunku na pograniczu polsko-czeskim. Jednak wartość raportu nie ogranicza się do statystyk.

Dzięki nowoczesnym metodom badawczym naukowcy mogą poznawać trasy wędrówek, relacje rodzinne, zachowania i zwyczaje pokarmowe zwierząt, które przez większość czasu pozostają niewidoczne dla człowieka.

Być może podczas kolejnej wyprawy w Góry Sowie, Suche, Stołowe czy inne pasma Sudetów będziemy przechodzić kilkaset metrów od miejsca, w którym odpoczywa wilcza rodzina.

Nie zobaczymy jej. Nie usłyszymy nawet charakterystycznego wycia. Ale będziemy dzielić z nią tę samą górską przestrzeń.

I właśnie to jest jedna z najciekawszych lekcji płynących z badań: las nie należy wyłącznie do człowieka.

ŹRÓDŁO I MATERIAŁY

„Monitoring wilków na pograniczu czesko-polskim. Raport z wilczego roku 2025/2026”.

Wydawca: Hnutí DUHA Šelmy.

Partnerzy projektu: Uniwersytet Mendla w Brnie oraz Park Narodowy Gór Stołowych.

Uwaga redakcyjna: liczba 108 oznacza oszacowaną minimalną liczebność na obszarze badań wynoszącym około 7 tys. km², a nie liczbę wilków wyłącznie w polskiej części Sudetów.

📻 RADIO GROMNIK – LOKALNIE, NIEZALEŻNIE, Z PASJĄ!

Niezależne radio internetowe z sercem dla powiatów strzelińskiego, oławskiego, ząbkowickiego i kłodzkiego oraz całego Dolnego Śląska. 🇵🇱

🎙️ Lokalne wiadomości • 🎵 muzyka • 🎧 audycje • 🗣️ rozmowy • 🏆 sport • 📍 ludzie i wydarzenia 🇵🇱

Słuchaj nas na radiogromnik.pl, w Radio Garden, Radio Expert i Patronite Audio.

💡 Wspierasz lokalne media? Wspierasz Radio Gromnik! 🇵🇱

Zbieramy na radiowy neon. Każda złotówka ma znaczenie. ❤️

👉 Wesprzyj Radio Gromnik na Patronite⁠

📢 Reklama lokalna i współpraca: szczegóły na radiogromnik.pl

Gramy dużo polskiej muzyki 🇵🇱🇵🇱🇵🇱

Dziękujemy, że jesteście z nami! 🫡❤️

#RadioGromnik #Lokalnie #DolnyŚląsk 🇵🇱